Показаны сообщения с ярлыком საზოგადოება. Показать все сообщения
Показаны сообщения с ярлыком საზოგადოება. Показать все сообщения

вторник, января 12, 2010

მკრეხელური პოსტი



ესეც დაპირებული სტარტი :)
დღევანდელი ჩემი პოსტი ეხება ისეთ თემას, რომელზე საუბარიც ხშირად ტაბუირებულია და მკრეხელობად მიიჩნევენ. ვაღიარებ, რომ მე თვითონაც მიმიცია შენიშვნა მსგავს თემაზე საუბრისას ჩემი ათეისტი ან უბრალოდ მღვდლების რომ არ სწამთ, ისეთი მეგობრებისთვის. არ ვაპირებ რელიგიის ან ვინმეს გაკიცხვას, ურალოდ მინდა ერთი ფაქტის კონსტანტაცია მოვახდინო.
2 იანვარს პატარა ბაია მოვნათლე. ეს ჩემი მეორე ნათლულია და ასე თუ ისე, ამ ცერემონიის მსვლელობა ჩემთვის უცხო არ იყო. თუმცა მაინც გაოგნებული წამოვედი იქიდან. მიზეზი მღვდლის მიერ განხორციელებული რამდენიმე ქცევა და მისი სიტყვები იყო.
რამდენიმე (დაახლოებით 6-7 ) ადამიანის ნათლობა ერთად ჩაატარა. მართალია, ასე პატრიარქსაც აქვს სახალხო ნათლობის პროცესი, მაგრამ, ალბათ, ამასაც თავისი ფორმა უნდა ქონდეს. ლოცვებს ისეთი სისწრაფით კითხულობდა, რომ არათუ სიტყვების, ბგერების აღქმასაც კი ვერ ვახერხებდი. რატომღაც საშინლად ეჩქარებოდა ამ კაცს ნათლობის დასრულება და ნათლიები ერთ ფაციფუცში ჩაგვყარა.
ერთი ქალბატონი უხეშად გააძევა ოთახიდან იმის გამო, რომ ატირებულ ბავშვს გასაჩუმებლად კანმფეტი მისცა. ჯერ დაუყვირა: ხელს მიშლი და გადი აქედანო. ქალმა ბოდიში მოუხადა და კართან დადგა, მღვდელი მიუტრიალდა და დაუყვირა: გარეთ მაგ კარების იქითააო. ამას მოყვა მეორე "შეტევა" ერთ-ერთ ნათლიაზე, რომელსაც საკმაოდ პუტკუნა მოსანათლი ყავდა და ძლივს ეკავა ხელში. მასაც იმავე ტონით დაუყვრა: ბავშვი არ შემოგიბრუნდეს და მირონი არ წაგისვას, თორემ დაგიჭრი მაგ ტანსაცმელს და შიშველს გაგიშვებ აქედანო. ისედაც ხელისკანკალით მეკავა მოცუცქნული 40 დღის ბავშვი და ამის გაგონებაზე, მთლად დავფრთხი: ბავშვმა ახლა თავის ქნევა არ დაიწყოს და მირონი არ მომაცხოს-მეთქი :).
თუმცა ეს არაფერი, მთავარი კულმინაციური დარტყმა ბოლოს მივიღე. ნათლიები თავისთან გვიხმო, ნათლობის წიგნაკების ასაღებად და იმის სათქმელად, რომ იქვე მდგარ შესაწირავის თეფშში ფულის ჩაგდება არ დაგვვიწყებოდა. ერთ-ერთმა ნათლიამ ხურდა ფული ჩაყარა და ჩხარუნის ხმა რომ გაიგო მღვდელმა, გადაირია და დაიყვირა: ე, ბიჭო, მოდი აქ, რა ხურდებს ყრიო.
წამოვედი იქიდან და უკვე ნათლულის ოჯახში სუფრაზე, დიდი კამათი გაიმართა ამ თემასთან დაკავშირებით. ეს კაცი ჩემი ნათლულის მამიდის მოძღვარი ყოფილა და კბილებით დაუწყო დაცვა. ოღონდ ისეთი რაღაცები თქვა, რომ უფრო მეტი შოკისმომგვრელი ინფორმაცია მომაწოდა იმ კაცზე. მთავარი არგუმენტი ქონდა ის, რომ - აბა არ უნდა იცოდეს, ამხელა “მუტრუკმა” (დაახლოებით ამ მნიშვნელობით თქვა, ზუსტად ეს სიტყვა არ უთქვამს : ) ) პოტენციურმა ნათლიამ, რომ როცა მოსანათლად მიდის ფული უნდა ქონდეს თან და ხურდები არ უნდა ჩაყაროს შესაწირში. ვერაფრით ვერ ავუხსენი, რომ ამქვეყანად არიან ისეთი ადამიანებიც, რომლებისთვისაც ის ხურდა ფული ძირითადი საზრდოა და არ შეიძლება ეკლესიაში არსებული “სტავკების” გამო ნათლობის უფლება ჩამოერთვათ. ბიბლიის ის ეპიზოდიც გავახსენეთ, სადაც ქვრივი ქალი მცირე შესაწირს ჩააგდებს და ერთი მდიდარი ბევრს ჩაყრის, იესო კი ამბობს, რომ ამ ქვრივს უფრო მეტი საზღაური ექნება ცათა სასუფეველში, რადგან მან, რაც ებადა, ის მთლიანად გაიღო.
გავიგე ისიც, რომ ეს ადამიანი აღსარებას ჯგუფურად იბარებს: დააყენებს მრევლს და ხმამაღლა აკითხებს ერთად თავიანთ ცოდვებს – ზოგჯერ კი იმასაც ეუბნება - ვისაც რა ცოდვა გაქვთ ყველაზე ხმამღლა იყვირეთო. მაშინ რაღა საჭიროა არსებობდეს ტერმინი “აღსარების საიდუმლო”?!
რაღა ბევრი გავაგრძელო და ერთი კითხვა მაქვს: როგორ ფიქრობთ, არ უნდა არსებობდეს რაიმე მონიტორინგის საშუალება საპატრიარქოს მხრიდან, იმისათვის რომ მსგვსი საქციელი ამხილონ? ზუსტად ასეთი მღვდლების არსებობის გამო აღარ სჯერა ხალხს აღარცერთი მღვდლის (მაგალითად დედაჩემს). არადა ყველას ერთ ქვაბში ნამვილად ვერ მოვხარშავთ.
ღმერთმა შემინდოს, თუ ეს პოსტი ჩემი მხრიდან მკრეხელობაა. ღმერთისაც მწამს, ეკლესიისაც და მღვდლისაც (ოღონდ იმ კაცისნაირების არა) და არავის განკითხვას არ ვაპირებ: უბრალოდ მჯერა, რომ ღმერთმა გონება და აზროვნება იმისთვის მოგვცა რაღაც-რაღაცები რომ გავაანალიზოთ და ბრმად ყველაფრის (და ყველა მღვდლის!!!) არ დავიჯეროთ.


воскресенье, мая 31, 2009

No smoking-შეიბრალეთ ჩემი ყბა!




დღეს რუსულ საიტებზე “ექო-რუ”-სთვის სტატიების ძებნისას ერთ საინტერესო ინფორმაციას გადავაწყდი. თურმე – “Сегодня во всем мире отмечается День без табака.”
ეს დღე 1988 წლიდან მოყოლებული (ზუსტად ჩემი ტოლია :) ) მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ინიციატივით აღინიშნება. გადავწყვიტე ამასთან დაკავშირებით პატარა პოსტი მეც დამეწერა.

არ დავიწყებ საუბრს იმის შესახებ, თუ როგორი მავნებელია სიგარეტი თქვენი ჯანმრთელობისათვის, როგორ გიყვითლებთ კბილებს, იწვევს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს და ა.შ. უბრალოდ ჩემს “ცხოვრებისეულ გამოცდილებაზე” მოგიყვებით 18 წლამდე ასაკის ადამიანებისათვის სიგარეტის მიყიდვის აკრძალვასთან დაკავშირებით.

თამბაქოსთან მიმართებაში ერთი იმ წარწერაზე ვხალისობ ხოლმე, კოლოფებს რომ აქვთ ბოლოში (მოწევა მავნებელია თქვენი ჯანმრთელობისათვის და ბლია, ბლია, ბლია... დარწმუნებული ვარ, ეს ერთ-ერთი ყველაზე იშვიათად წაკითხული წარწერაა მსოფლიოში)

და მეორე კიდევ, მაღაზიებში სიგარეტის სექციასთან გაკრულ აბრაზე: “18 წლამდე ახალგაზრდებისათვის აკრძალულია.” ნეტავ რამდენი მაღაზია იქცევა ამ წარწერის შინაარსის მიხედვით? უმრავლესობა, რა თქმა უნდა, არა.

ასეთ “დევიზგაკრული” მაღაზიის ყოველდღიური სტუმარია ჩემი ნათესავი, 10 წლის ბიჭი, რომელსაც მართალია მშობელი გზავნის სიგარეტის საყიდლად, მაგრამ გამყიდველმა ეს არ იცის. ის, რა თქმა უნდა, ყოველგვარი ზედმეტი “დაკითხვის” გარეშე არღვევს კანონს და ბავშვს მოთხოვნილ პროდუქტს აძლევს. მაგრამ, რაოდენ სასაცილოც არ უნდა იყოს, ზოგიერთ მაღაზიაში აშკარად გადამეტებულად იცავენ (?) დევიზს. ამას წინათ ჩემს მეგობარს , სიგარეტის ყიდვისას დაუსვეს კითხვა: “18 წლის ხართ?” შედეგი: ჩვენმა გულიანმა სიცილმა პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის როლი შეასრულა.

აშკარაა, რომ კანონი, 18 წლამდე ასაკის ადამიანებისათვის სიგარეტის მიყიდვის აკრძალვასთან დაკავშირებით მხოლოდ ფურცელზე დაწერილ აკრძალვად რჩება და არავინ არაა დაინტერესებული მისი შესრულება-შეუსრულებლობის გადამოწმებითა თუ დამსჯელი ღონისძიებების გატარებით. იმაზე ხომ საერთოდ ზედმეტია საუბარი, რაიმე სხვა სახის კამპანია რომ არსებობდეს ჩვენს ქვეყანაში სიგარეტის წინააღმდეგ საბრძოლველად. რა ეშველებათ მერე ამ ბიზნესის ხარჯზე მცხოვრებ ბევრ ჩინოვნიკსა თუ ბიზნესმენს?!

რეალობა ერთია: მე დღითი დღე უფრო და უფრო მეტად მრჩება პირი ღია, როცა ქუჩაში ძმაკაც-დაქალებთან მოსეირნე 5-დან 18 წლამდე გოგო-ბიჭებს ვხედავ სიგარეტით ხელში.

პ.ს. ბატონო ხელისუფალნო, იქნებ შეიბრალოთ ჩემი საწყალი ყბა და რაიმე მოიმოქმედოთ იმისათვის, რომ ისევ არ დამრჩეს ღია შემგდომი ასეთი სცენის ხილვისას. პატივისცემით: თქვნი ერთ-ერთი იძულებით პასიური მწეველი მოქალაქე. :(



და ბოლოს, უკომენტაროდ!











воскресенье, мая 10, 2009

ერთი საათი სამარშუტო ტაქსიში




წინასიტყვაობა:
ის, რასაც ახლა ამ პუბლიკაციაში განვათავსებ, 2 წლის წინ არის დაწერილი. მაგრამ თავისი შინაარსიდან გამომდინარე აქტუალობა დღესაც არ დაუკარგავს. ეს ჩვენი ყოფითი ცხოვრების ჩვეულებრივი საღამოს რეპორტაჟია სამარშუტო ტაქსიდან.



ამას წინათ, საღამოს 6-7 საათი იქნებოდა, სამარშუტო ტაქსით თბილისის ერთი ბოლოდან მეორში გასვლა რომ მომიწია. ამას, რა თქა უნდა, ჩვენი გადატვირთული გზების წყალობით (თან ე.წ. “პიკის საათის” დროს) ერთ საათზე მეტი დრო დასჭირდა. ხალხი სამსახურიდან ბრუნდებოდა და შესბამისად მგზავრების რაოდენობაც ჩვეულებრივზე მეტი იყო. “ქართველი ფილანთროპი” მძღოლი ყველას უჩერებდა, მიუხედავად იმისა, რომ დასაჯდომი კი არა დასადგომი ადგილიც აღარ იყო. შიგადაშიგ შეწუხებული მგზავრების რეპლიკები ისმოდა: “დაგვასვას ბარემ თავზე, რა უბედურებაა, ვერ ხედავს, რო ადგილი აღარაა?!”, “ამას ეს მარშუტკა “ბეზრაზმერნი” ხო არ გონია?!”… თუმცა საყვედურის პირდაპირ მძღოლისთვის თქმას რატომღაც ყველა ერიდებოდა და მხოლოდ ერთმანეთს უბავდნენ მხარს. ხანმოკლე მსჯელობის შემდეგ იმ ტრადიციულ დასკვნამდე მივიდნენ, რომელიც 4 სიტყვით გამოიხატება: “რას გვიშვება ეს საააკაშვილი?!” ხელისუფლბის მილიონჯერ მოსმენილი ლანძღვის ნაცვლად, ვამჯობინე ჩემს პირდაპირი მსხდომი გოგონებისთვის დამეგდო ყური. ასე 15 წლამდე თუ იქნებოდნენ. სპორტულად ეცვათ: ჯინსები (რა თქმა უნდა- დახეული), მაისური და ქურთუკი. ერთ-ერთს უცნაური ვარცხნილობაც ქონდა, კისერსა და მაჯაზე კი რკინის უცნაური “სამკაულები” ეკეთა. ჩემი ყურაღება მათმა საუბარმა მიიპყრო. როგორც მივხვდი, საერთო ნაცნობის (სავარაუდოდ დაქალის) დაბადების დღეზე მიდიოდნენ და თბილისის ამ მხარეს (მეტრო გურამიშვილის და სარაჯიშვილის მიმდებარე ტერიტორია) პირველად იყვნენ. ყოველ ორმოში (ე.წ. “იამკაში”) ჩავარდნისას (ეს კი საკმაოდ ხშირად ხდებოდა, რადგან ახალ გზას აგებდნენ და ყველაფერი გადათხრილი იყო) აღშფოთებას დაახლოებით შემდეგი შინაარსის ტექსტებით გამოხატავდნენ: “აუ, რა გზებია, იმენა სოფელია ტო!”. უცებ ერთ-ერთს მობილურმა დაურეკა. სატელეფონო საუბარიც არანაკლებ საინტერესო გამოდგა, ოღონდ შინაარსით კი არა, სტილით: “ალო, ხო ნიკუშ! მაგრად, შენ? ნატუკასთან მივდივართ მე და ილინჩო. აუ, იცი რა სოფელში ცხოვრობს? ხო, მესმის. რაა? აუ, არ არსებოოობს! მართლა? ძაან ქული ხარ სიხ! ოკ, მერე დაგიქოლინგებ. კიიის!” გოგონამ საუბარი დაამთავრა და ილინჩოდ მოხსენიებულ მეგობარს ახარა: ნიკუშამ ფართის ბილეთები “გააძროო”.
გოგონების საუბარს მძღოლის გინებამ მომწყვიტა. “სპასიბაზე” ჩასულ მგზავრს ამკობდა მამა-პაპურად.
სამარშუტო ტაქსი ნელ-ნელა იცლებოდა და მთელი საათის განმავლობაში ცალ ფეხზე მდგომებს (აბა, ორი ფეხის დასადგამი ადგილი სად იყო?!) დასხდომა ეღირსათ. ყველას გადაღლილი სახე ჰქონდა, თუ იმ ორ გოგონას არ ჩავთვლით, რომლებიც მთელი გზა არ გაჩუმებულან. ხან ნატუკას რაიონს ამკობდნენ სიტყვებით “საბანძეთი” და “ყანა”, ხანაც თავიანთ “ლოვეებზე” ლაპარაკობდნენ. როცა ჩავიდნენ, ერთა მოხუცმა ქალმა სიხარული ვერ დამალა: მადლობა ღმერთსო. სამარშუტო ტაქსიში სიჩუმე ჩამოვარდა, რომელსაც მხოლოდ მორყეული დასაჯდომი სკამების ჭრაჭუნი არღვევდა.

უწყინარი ფანობიდან ფანატიზმამდე



ბოლო ხანებში მოზარდებში განსაკუთრებით იმატა ფანად გახდომის ტენდენციამ. საკმარისია ფართო აუდიტორიის წინაშე (უმეტესად ტელევიზიით) გამოჩნდეს კონკრეტული პიროვნება და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მისი თვალყურის დევნების საშუალება მოგვეცეს, რომ მას მაშინვე გამოუჩნდებიან ფანები. ამას ქართულ ტელესივრცეში რეალური შოუების მატებამაც შეუწყო ხელი: სრულიად უცნობი გოგო-ბიჭები ძალიან მცირე ხანში ხდებიან კუმირები. ფანები ჰყავთ მომღერლებს, მსახიობებს, ფეხბურთელებს და დღევანდელ პოლიტიზირებულ ცხოვრებაში, რაღა თქმა უნდა, პოლიტიკოსებსაც. იმაზე თუ რატომ ხდებიან ადამიანები ფანები, არის თუ არა ეს ნორმა და რა შეიძლება მოჰყვეს კონკრეტული ადამიანის გაიდიალებას, ფსიქოლოგი ელენე კვანჭილაშვილი გვესაუბრა.

- ქალბატონო ელენე, ვინ არიან ფანები?

- ფანები არიან ადამიანები, რომლებიც გარკვეულ პიროვნებას აიდიალებენ და მათით ზედმეტად არიან მოხიბლულნი. გაიდიალება ხდება როგორც კონკრეტული პიროვნების, ასევე ადამიანთა ჯგუფისაც, მაგალითად: ფეხბურთის გუნდის, მუსიკალური და პოლიტიკური დაჯგუფებისაც კი. ფანები აღფრთოვანებულები არიან თავიანთი იდეალების გარეგნობითა თუ შინაგანი სამყაროთი და ხშირად მათ იმ თვისებებსაც მიაწერენ, რომლებიც რეალურად არ გააჩნიათ.

- ანუ ფანების წარმოდგენა თავიანთ კუმირზე გაზვიადებულია?


- დიახ, ხშირ შემთხვევაში ასეა. როგორც წესი, ის ობიექტები, ვის მიმართაც ფანატიკურ დამოკიდებულებას ამჟღავნებენ, მათთვის უცნობები არიან. ქვეცნობიერად ცდილობენ იდეალის მხოლოდ დადებითი თვისებები დაინახონ და უარყოფითს ვეღარ ამჩნევენ. შესაბამისად იდეალს იდეალურ ადამიანად ხატავენ, რაც, რა თქმა უნდა, გაზვიადებულია.

- ქალბატონო ელენე, რატომ ხდებიან ადამიანები ფანები? ეს ნორმაა?

- საერთოდ, ფანობა, ანუ ვინმეთი ან რაიმეთი ზეგატაცება ხშირ შემთხვევაში გარდატეხის ასაკში მყოფი მოზარდისთვისაა დამახასიათებელი. სოციალიზაციის, განვითარების პერიოდში ადამიანს ყოველთვის აქვს სწორების, ანუ “ვიღაცისნაირად” ყოფნის სურვილი. განვითარების საწყის ეტაპზე ეს “ვიღაც’ ხშირად მშობელია. ამ შემთხვევაში იდეალის არსებობა პიროვნულ განვითარებას უწყობს ხელს და ამაში ცუდი არაფერია, მაგრამ თუკი ის ფანატიზმში გადავა და ასაკის მატებასთან ერთად არ გაქრება, მაშინ ეს უკვე გადახრა იქნება.

- რა უნდა ქნას მშობელმა მაშინ, თუკი შვილის იდეალი გახდა უარყოფითი თვისებების მქონე ადამიანი, მაგალითად კრიმინალური ავტორიტეტი?


- ღირებულებების გადაფასების გამო, ადვილი შესაძლებელია ბავშვი გახდეს როგორც “მისაღები”, ასევე “მიუღებელი” თვისებების მქონე ადამიანის ფანი. იგივე, დეტექტიურ ნაწარმოებში დადებითად დახატული ქურდული სამყაროს წარმომადგენელი შეიძლება ბავშვმა გააიდეალოს. ამ შემთხვევაში მკაცრი აკრძალვა და მოთხოვნა-უარი თქვას იდეალზე, უშედეგოა. მშობელმა არაპირდაპირი, ირიბი გზით უნდა სცადოს შვილის ღირებულებების შეცვლა: შესაძლოა იდეალის მცირე უარყოფით თვისებებზე გაამახვილებინოს ყურადღება, შესთავაზოს სხვა დადებითი თვისებების გმირი (მაგალითად, ნაწარმოების პერსონაჟი), ოღონდ ეს ძალიან ფრთხილად უნდა გაკეთდეს. თუ ბავშვს ეუბნები, რომ მისი იდეალი “არასწორია”, ეს აუცილებლად უნდა დაუსაბუთო და გასაგებად აუხსნა.

- რა ხდება უფროს ასაკში, როდესაც, მაგალითად ქვეყნის ლიდერი ხდება მოსახლეობის დიდი ნაწილის იდეალი?

- ამ დროს ცოტა რთულია განმტკიცებული რწმენების მოშლა, მით უმეტეს, როცა ამას მასობრივი ხასიათი აქვს, დიდი ალბათობაა ის დესტრუქციულ ძალად იქცეს. როდესაც ფანატიზმი დიდი ხნისაა და თან ასაკიანი ადამიანია ფანატიკოსი, რაც უფრო ვეცდებით გადარწმუნებას, ის მით უფრო განამტკიცებს თავის რწმენას. ეს პროცესი უფრო რთულია, თუკი ფანატიზმის ობიექტი გარდაცვლილია, რადგან ქართული წეს-ჩვეულების მიხედვით, გარდაცვლილზე ცუდს არ ამბობენ. ამ შემთხვევაში იდეალის უარყოფითი თვისებების ჩვენება ვერ დაგვეხმარება. უბრალოდ, შესაძლებელია მისი კონტროლი, რათა ფანატიზმის გამოვლენის ფორმა რადიკალური და ზიანის მომტანი არ იყოს.

- და ბოლოს, იდეალის ყოლის დადებითი და უარყოფითი მხარეები.

- იდეალის ყოლა არ არის ცუდი თუ ის ნორმის ფარგლებშია, პირიქით, ვინმეს დადებითი თვისებების გადმოღებამ შეიძლება სარგებელიც მოუტანოს ადამიანს. მაგრამ თუკი გაიდიალება ფანატიზმში გადაიზდრება, ეს უკვე პიროვნების ჩამოყალიბებას შეაფერხებს, მისი შინაგანი “მე” დაკარგავს იდენტობას და ვიღაც სხვა ადამინის ღირებულებებით დაიწყებს ცხოვრებას. ასე, რომ ზომიერება და საღად აზროვნებაა საჭირო.

აგრესია მოზარდებში



ბოლო პერიოდში მოზარდთა დაპირისპირებამ მასშტაბური სახე მიიღო. საზოგადოება პროტესტს გამოთქვამს, სახელმწიფო კი დანაშაულთა რიცხვის შესამცირებლად გარკვეულ ზომებს იღებს. თუმცა ამის მიუხედავად, მოზარდებში ძალადობის ფაქტები დღითიდღე მატულობს. რა განაპირობებს არასრულწლოვანთა აგრესიის ამგვარ გამოვლენას და რა ღონიძიებების გატარებაა საჭირო მოზარდთა მიერ ჩადენილი დანაშაულებების შესამცირებლად, ამის შესახებ ფსიქოლოგი, ქალბატონი ნაირა ძიძიგური ისაუბრებს.

- ქალბატონო ნაირა, თავდაპირველად იმ პრობლემებზე გვიამბეთ, რომლებიც ბავშვებში აგრესიის დაგროვებას იწვევენ.

- უმთავრესი პრობლემა აღზრდაში დაშვებული შეცდომებია. დღეს ადამიანები ყოფითი პრობლემებით არიან დათრგუნულები და ზოგადად მთლიანი საზოგადოება აგრესიულია. მშობლები, ძირითადად, მხოლოდ შვილების მატერიალურ კეთილდღეობაზე ზრუნავენ. ამის გამო, ურთიერთობის დეფიციტი ჩნდება. მშობელთან სიახლოვე და მისთვის საკუთარი აზრის გაზიარება ბავშვის სწორად აღზრდისათვის უმთავრესი მომენტია. ჩემთან რჩევის საკითხავად მოსულ მშობლებს ყოველთვის ვეუბნები, რომ პირველ რიგში, უნდა მოიპოვონ შვილის ნდობა და გახადონ ისინი გულახდილები. მშობელმა ყოველთვის უნდა იცოდეს რა პრობლემები აქვს ბავშვს. თუ მოზარდი არ არის გახსნილი დედ-მამასთან ურთიერთობისას, ის გულჩათხრობილი ხდება, რაც შემდეგ აგრესიის დაგრვებას იწვევს.
მეორე პრობლემა გარდატეხის ასაკში თვითდამკვიდრების პროცესია. მოზარდი ეძებს საზგადოებაში საკუთარ ადგილს და იმ მორალურ ნორმებს, რომლებითაც უნდა იხელმძღვანელოს. სამწუხაროდ, დღეს ურთიერთობებში ახალი ღირებულებები და ფასეულობები დამკვიდრდა, მოქმედებს ე.წ. “მგლური” კანონები. ამას წინათ მეხუთე კლასელი ბავშვი, რომელიც ახალ სკოლაში გადაიყვანეს, მეუბნებოდა: ვიბრძვი იმისათვის, რომ კლასში “მაყურებელი” გავხდეო. ეს იმის ნათელი მაგალითია, თუ როგორ, რა საშუალებებით ცდილობს მოზარდი საზოგადოებაში თავის დამკვიდრებას.

- როგორ მოქმედებენ სოციალური მაგალითები, იგივე მასმედიის საშუალებებით გადმოცემული ძალადობის სცენები მოზარდის ფსიქიკაზე?

- ადამიანი სოციალური არსებაა და ამდენად ის იზრდება სოციალური მაგალითებით. ფსიქოლოგებმა ასეთი ექსპერიმენტი ჩაატარეს: ოთახში, რომელშიც პატარა გოგონა თამაშობდა, შეუშვეს ექსპერიმენტატორი. ის გოგონას თანდასწრებით ათი წუთის განმავლობაში თოჯინას თავში ჩაქუჩს ურტყავდა. ამის შემდეგ ექსპერიმენტატორი ოთახიდან გავიდა. ცოტა ხანში გოგონამ ჩაქუჩი აიღო და ექსპერიმენტატორის ქცეა გაიმეორა, ანუ იფიქრა, რომ ამ საგანთან ასე უნდა მოიქცეს. ე.ი. ბავშვი იღებს იმ ნორმებს, რომელსაც მას საზოგადოება სთვაზაობს. ამიტომ უდიდესი მნიშვნელობა აქვს იმ წიგნებს, მუსიკას, ფილმებს, თუ სატელევიზიო გადაცემებს, რომლებსაც მოზარდი ეცნობა. როდესაც ის კითხულობს მდარე ლიტერატურას, რომელშიც კრიმინალური სამყაროს წარმომადგენელი დადებითი გმირია, ეს მის ფსიქიკაში შთაბეჭდილებას ახდენს და იხიბლება. დღევანდელი საინფორმაციო გამოშვებები კრიმინალურ ქრონიკას დაემსგავსა, მულტფილმები და კინოები ძალადობის სცენებითაა სავსე. როცა ამ ყველაფერს ბავშვი ყოველდღე ხედავს, ნელ-ნელა ეჩვევა და აგრესიული ქცევა მისთვის გარკვეულ ნორმად ყალიბდება. ამას კი იმ სავალალო შედეგამდე მივაყავართ, რომელიც დღეს ჩვენს რეალობაში ხდება არასრულწლოვანთა მიერ ჩადენილი მკვლელობების სიხშირის სახით.



- ქალბატონო ნაირა, როგორ აფასებთ სახელმწიფოს მიერ მიღებულ ზომებს მოზარდთა დანაშაულის შემცირების მიზნით. ერთი პერიოდი იყო საუბარი ახალი კანონპროექტის შემუშავებაზე რომლის მიხედვითაც უკვე 12 წლიდან მოზარდი სისხლის სამართლის პასუხისგებაში უნდა მიეცათ?

- არა, მე ამის მომხრე არა ვარ. პიროვნების ჩამოყალიბება გარდატეხის ასაკში მთავრდება. თუკი ამ დროს ბავშვი ციხეში იქნება, ის მხოლოდ კრიმინალად ჩამოყალიბდება და ამ დამსჯელ ღონისძიებას დადებითი შედეგი არ ექნება.

- და ბოლოს: კონკრეტულად რა ღონისძიებები უნდა გატარდეს იმისათვის, რომ თავიდან ავიცილოთ მოზარდებს შორის გამოვლენილი გახშირებული სისასტიკის ფაქტები?

- როგორც დასაწყისში აღვნიშნე, პირველ რიგში, აუცილებელია მშობლის ყურადღება, დამოკიდებულება ბავშვისადმი. მათ შორის გულახდილი, მეგობრული დამოკიდებულება უნდა იყოს. ასევე მნიშვნელოვანია, რომ მოზადებს დადებითი სოციალური მაგალითები ვაჩვენოთ, მივაწოდოთ ღირებული ლიტერატურა და სატელევიზიო გადაცემები. იმაში რაც დღეს ჩვნს ქვეყანაში ხდება, ოჯახთან ერთად დამნაშავეა სახელმწიფოც და მთლიანად საზოგადოებაც. ამიტომ ყველანი ერთად უნდა შევეცადოთ ბავშვების სწორად აღზრდას მეტი ყურადღება დავუთმოთ.